Açık hava kirliliği, insan faaliyetleri ile doğal süreçlerin birleşiminden kaynaklanır. Bu kaynakları anlamak, kirliliğin nereden geldiğini ve çevrede nasıl davrandığını belirlemeye yardımcı olur.
Başlıca kaynaklar şunlardır:
- Trafik emisyonları – arabalar, kamyonlar ve diğer araçlar; azot oksitler (NOₓ), partikül maddeler (PM) ve karbon monoksit (CO) gibi kirleticiler yayar
- Endüstriyel faaliyetler – fabrikalar, enerji santralleri ve rafineriler; kükürt dioksit (SO₂) ve uçucu organik bileşikler (VOC) dahil çeşitli gaz ve parçacıklar yayar
- Konut ısınması – odun, kömür veya diğer yakıtların yakılması özellikle soğuk aylarda PM ve diğer kirleticilerin oluşmasına katkıda bulunur
- Tarım – hayvancılık ve gübre kullanımı amonyak (NH₃) salınımına neden olur ve bu da ince partiküllerin oluşumuna katkı sağlar
- İnşaat ve yol tozu – mekanik süreçler iri partiküller (PM₁₀) üretir
- Doğal kaynaklar – orman yangınları, toz fırtınaları, deniz spreyi ve polen hava kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir
Açık hava kirliliği seviyeleri; rüzgâr, sıcaklık ve yağış gibi hava koşullarından etkilenir. Bu faktörler kirleticilerin dağılmasını veya birikmesini belirler.
